افغان ها درس نخوانند!

هرساله زمانیکه مکتب ها در ایران برای ثبت نام باز می‏شوند، دغدغه های اصلی برای مهاجرین افغان نیز آغاز می‏گردد. مهاجرین افغان مقیم در ایران، کنار نگرانی های اصلی که در مورد شغل، اقامت و تردد دارند بیش از همه از تحصیل و آینده فرزندان شان نگران می‏باشند. جمهوری اسلامی هر ساله با وضع قوانین سخت گیر سعی دارد تا افغان های مقیم آن کشور را تحت فشار قرار داده که این کشور را ترک نمایند. بر همین اساس در فصل ها و زمان های مختلف کوشیده شده تا با منع اشتغال افغان ها در کار گاه ها، اخراج اجباری، نشر بخشی نامه ها مبنی بر عدم معا مله و داد ستد، کرایه ندادن منازل، و ... زمینه ای را برای فعالیت مهاجرین محدود و غیر قابل تحمل سازند. نبود امنیت، واشتغال سبب شده تا افغان ها هنوز هم علاقمندی برای بازگشت به وطن از خود  نشان ندهند، ایران و پاکستان به خاطر مجاورت و پیوند های دینی، فرهنگی که با افغانستان دارند، بیشترین مهاجرین را پذیرا شده اند، شیوه برخورد، همکاری، و بسترسازی برای رشد مهاجران  و فعالیت های این کشور ها  همواره با انتقاد هایی همراه بوده است. از سوی دیگر بیشتر کار  شناسان براین باور اند که مهاجرین افغان در کشورهای همسایه علاوه بر سود فراوان، بعنوان نیروی کار ارزان، همواره مورد بهره برداری های سیاسی، نیز قرار گرفته اند.

اخراج اجباری مهاجرین در سال روان از ایران سبب واکنش های زیاد از سوی مقامات افغان و نهاد های بین المللی گردید، هرچند مقامات ایران دلیل اصلی دراخراج افغانها را مطابق قرار داد سه جانبه ذکر کردند، اما مقامات و کارشناسان افغانی این نوع برخورد از سوی حکومت ایران را نوعی اعمال فشار، و باجگیری از نهاد های بین المللی می‏دانند.

جمهوری اسلامی ایران علاوه بر کمک هایی که از نهاد های بین المللی در ارتباط به تحصیل فرزندان مهاجرین دریافت می‏کند، اما از پذیرش این فرزندان درمکتب های دولتی به بهانه های مختلف ممانعت می‏‌شود!

در حالیکه هم اکنون ثبت نام برای ایرانی ها در مدارس جریان دارد، اما مدارس از ثبت نام فرزندان مهاجرین ابا می‌ورزند و دلیل آن را صدور  شاگردان بخشنامه از سوی وزارت معارف ایران می‏دانند.

مسوولین وزارت معارف ایران نیز می‏گویند طبق روال هر سال از ثبت نام شاگردان افغانی خود داری کرده و مراحل ثبت نام آنان را منوط به ابلاغ بخشنامه جدید از سوی وزارت معارف ایران می‌دانند لذا ثبت نام  ایرانی ها در اولویت قرار دارد و دانش آموزان افغانی بعد از گذشت دو ماه از ثبت نام درمدارس، نام نویسی می‏شوند. بهر حال همه ساله تعدادی زیادی از فرزندان مهاجرین افغان  به بهانه های مختلف از تحصیل در مدرسه های ایرانی باز می‏مانند که تعداد شان به دلیل نداشتن مدرک شناسایی عده ای به دلیل نواقص مدرک شناسایی و افرادی هم به سبب تکمیل ظرفیت مدارس ایرانی از حق تحصیل و تعلیم محروم می‏شوند.

هرچند  تعدادی از فرهنگیان افغان مقیم ایران با ایجاد "مدارس خود  گردان"  تلاش کردند که این خلا ها را جبران نمایند، اما این حرکت نیز با ایجاد موانعی که از سوی مسوولان امنیتی ایران صورت گرفت نتوانستند به فعالیت های آموزشی شان ادامه بخشند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که میثاق بین المللی ودرک درمورد چنین می‌گوید: "تعلیم و تربیه حق کودک است و وظیفه دولت ها است که حد اقل تعلیمات ابتدایی رایگان و اجباری را تامین نمایند مسوولین مکاتب باید وقار ومقام انسانی کودک را حرمت گذارند. برای تامین این حق برهمکاری بین المللی تاکید می‌گردد."

این نوع مدارس هرچند تجربه های نو برای افغانها به شمار می‏رفت. اما از لحاظ کار آیی و جبران این خلا یک گام بزرگ در راستای آموزش فرزندان مهاجر افغان به حساب آمد.

متاسفانه باگذشت چندسال از این تجربه ی جدید مقامات ایران تصمیم به مسدود این  مکتب ها گرفته اند بطوریکه امروز هیچ روز نه ای برای آموزش و آینده ی فرزندان مهاجرین در ایران وجود ندارد. با تصمیمی که هم اکنون مقامات ایران در مورد تحصیل فرزندان افغان اتخاذ کرده و سیاستی که طالبان و مخالفان مسلح در مبارزه علیه معارف پیش گرفته اند معلوم نیست که آینده فرزندان این مرز وبوم چگونه خواهد شد؟